Ekonomi Servisi

Geçim sıkıntısının her geçen gün daha derinden hissedildiği Türkiye’de milyonlar krizle boğuşuyor. Yurttaşlar, en temel gıda maddelerine bile ulaşmakta zorluk çekerken sosyal yardımlarla ayakta kalmaya çalışıyor. Kamuoyu yoklamaları halkın sırtına yüklenen ekonomik krizin çarpıcı sonuçlarını gözler önüne serdi.

Sosyo Politik Saha Araştırmaları Merkezi’nin 11-20 Eylül tarihleri arasında yaptığı “Ekonomik Krizin Yurttaşların Alım Gücü ve Temel İhtiyaçlarına Erişimine Etkisi” başlıklı anket çalışmasının sonuçları açıklandı. Ankara, Antalya, Batman, Bursa, Diyarbakır, İstanbul, İzmir, gibi 15 kent merkezini kapsayan araştırmasında ekonomik krizin alışveriş alışkanlıklarından temel ihtiyaçlara erişime kadar bir dizi yaşamsal alana dönük etkileri ortaya kondu.

Araştırmaya göre halkın büyük çoğunluğu borç içinde yüzerken yardım almadan en temel ihtiyaç maddelerini dahi karşılamakta zorlanıyor. Katılımcıların neredeyse tamamına yakını son bir yıl içinde gelirlerinin ciddi şekilde azaldığını, krizden çok ağır biçimde etkilendiğini ifade ediyor. Ayrıca katılımcılar yüksek enflasyon ve artan fiyatlardan çok yoğun biçimde endişe duyuyor.

• “Ülkemizde son dönemlerde yaşanan ekonomik kriz sizi nasıl etkiliyor?” sorusuna katılımcıların yüzde 75,6’sı “Çok kötü etkiliyor”, yüzde 23,4’ü “Kötü etkiliyor” yanıtını verdi. Ayrıca krizden her yaş grubu etkilenmekle beraber 18 ile 44 yaş aralığındaki grubun daha fazla etkilendiği görüldü.

• Ekonomik krizin etkisinin en çok hissedildiği durumlardan biri olan alım gücüne dair soruların ilkini “Son bir yıl içerisinde alım gücünüz nasıl değişti?” sorusu oluşturdu. Katılımcıların yalnızca 0,4’ü “İyiye doğru gitti”, yüzde 1,6’sı ise “Aynı kaldı” derken, yüzde 98’i “Kötüye gitti” yanıtını verdi.

• Yine katılımcıların yüzde 53,1’i “Son bir yıl içerisinde kredi aldığını”, yüzde 60,1’i ise “Kredi dışında borç” aldığını söyledi. Borçlanan katılımcıların yüzde 30,4’ü “Temel ihtiyaçlar için”, yüzde 17,5’i “Başka bir borcu ödemek için”, yüzde 15,7’si “Geliri geçimine yetmediği için” Borç ve kredi aldığını bildirdi. Ayrıca araştırma grubunun yüzde 89,1’i halen borcu olduğunu belirtirken çalışmanın verileri, insanların temel ihtiyaçlarını dahi borçlanarak karşılayabildiğini ortaya koydu.

• Yine “Faturalarınızı ödemekte zorlanıyor musunuz?” sorusuna, katılımcıların yüzde 61,7’si “Evet” derken, “Geliriniz giderlerinizi karşılamaya yetiyor mu?” sorusuna, katılımcıların yüzde 43,7’si “Kesinlikle yetmiyor” yanıtını verdi. Bu soruya yüzde 31,7’si “Yetmiyor”, yüzde 17,8’i ise “Kısmen yetiyor” şeklinde yanıtladı.

• Ayrıca “Son 1 yıl içerisinde almaktan vazgeçtiğiniz ürünler oldu mu?” sorusuna katılımcıların yüzde 98’i “Evet” yanıtını verdi. Bu ürünlerin neler olduğu sorusunun ilk  üç sırasını yüzde 21,5’le “Giyim-Ayakkabı”, yüzde 17,4 ile “Ev eşyaları”, ve yüzde 17,3’le “Tatil/Gezi” yanıtları oluşturdu.

• Katılımcılara “Enflasyon ve fiyat artışları hakkında endişeleriniz var mı?” sorusuna, katılımcıların yüzde 83,2’si “Çok endişeliyim”, yüzde 16’sı “Endişeliyim” yanıtlarını verdi.

• Çalışmada katılımcılara “Hayat pahalılığı ile nasıl baş ediyorsunuz?” sorusu da yöneltildi. Soruya yüzde 40,9’u “Daha az harcama yaparak”, yüzde 25,7’si “Kredi/Borçla”, yüzde 14’ü “Daha az ürün alarak”, yüzde 11,2’si “İndirimli ürünleri tercih ederek”, yüzde 8,2’si “Tasarruf yaparak” yanıtlarını verdi.

• Araştırma grubunun yüzde 45’i kendisine yöneltilen “Birikim yapabiliyor musunuz?” sorusuna “Hayır” yanıtını verdi. Birikim yapamadığını belirten katılımcılara “Neden” birikim yapamadıkları sorulduğunda ise katılımcıların yüzde 27,4’ü “Para yetmiyor”, yüzde 25,9’u “Gelirim giderimi karşılamaya yetmediği için”, yüzde 24,4’ü “Gelirim sadece temel ihtiyaçları karşılıyor” şeklinde yanıt verdi.